Kira ve Hukuk

Kira Tespitinde 5 Yıl Kuralı Kalktı mı? Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Kararı (2026)

Ali Cömert · · 3 dk okuma

Kısaca: Hayır, kira tespit davalarındaki 5 yıl kuralı kalkmadı. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 3 Mart 2026 tarihli kararı (E. 2025/3450, K. 2026/1141) şunu söylüyor: uzun yıllardır süren bir kira ilişkisinde sonradan imzalanan yeni sözleşme, içindeki kira bedeli o tarihte piyasa rayicine getirilmemişse beş yıllık süreyi otomatik olarak sıfırlamaz. Haberlerde sık geçen "yeni sözleşme olsa bile beş yıl beklemeden kira tespiti" yorumu ise kararın kapsamını aşıyor.

Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki danışmanlık değildir. Somut kira uyuşmazlığınız için bir avukata danışın.

Videoyu Instagram'da izleyin

Kira tespitinde 5 yıl kuralı nedir?

Konut ve çatılı işyeri kiralarında kira bedelinin belirlenmesinin temel dayanağı Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesidir. İlk beş yıllık dönemde kira artışı, tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıyla sınırlı kalır. Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ise hâkim; TÜFE değişimini, kiralananın durumunu ve emsal kira bedellerini birlikte değerlendirerek hakkaniyete uygun ("hak ve nesafet") bir bedel belirleyebilir.

Uygulamada kritik soru şu: Taraflar uzun yıllardır süren bir kira ilişkisi sırasında yeni tarihli bir sözleşme imzalarsa beş yıllık süre yeniden mi başlar?

Yargıtay'a giden olay neydi?

  • Kiracı, taşınmazı 2005'ten beri kesintisiz kullanıyordu.
  • Taraflar sonradan 1 Mayıs 2018 başlangıçlı yeni kira sözleşmeleri imzaladı.
  • Kiraya veren, aylık net 22.310 TL ödenen kiranın emsallerin çok altında kaldığını söyleyip 1 Mayıs 2021'den itibaren aylık net 39.000 TL talep etti.
  • İlk derece mahkemesi, son sözleşmenin üzerinden henüz beş yıl geçmediği için kirayı hak ve nesafete göre belirlemedi; istinaf da bu kararı onadı.
  • Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, oy birliğiyle kararı bozdu.

Yargıtay ne dedi?

Daire, yalnızca dosyadaki en yeni sözleşmenin tarihine bakılmasını yeterli bulmadı ve iki şeyin araştırılmasını istedi:

  1. Kira ilişkisinin gerçek başlangıcı: Kiracılık gerçekten 2005'ten beri kesintisiz sürüyor muydu? 2018'deki belge yeni bir ilişki mi kuruyordu, yoksa mevcut ilişkiyi mi yazılı hale getiriyordu?
  2. Yenilenen sözleşmedeki bedelin rayice uygunluğu: 2018'de kararlaştırılan kira bedeli, o tarihteki emsal ve rayiç kira bedellerini yansıtıyor muydu?

Sonuç iki ihtimalli:

  • Bedel o tarihte rayice uygunsa: Talep edilen dönem için sözleşme ve endeks esaslarına göre değerlendirme yapılır. Yani tarafların piyasa koşullarına uygun serbest iradeleri yok sayılmaz.
  • Bedel rayicin altındaysa: Yenilemenin üzerinden beş yıl geçmemiş olsa bile ilk kira ilişkisinin başlangıcından itibaren geçen süre dikkate alınır; şartlar varsa kira bedeli hak ve nesafete göre belirlenebilir.

Karar ne demiyor?

  • "Yeni sözleşme imzalansa bile beş yıl beklemeden kira artırılır" demiyor. Karar, uzun süredir devam eden bir kiracılığın sonradan yenilenmesine ilişkindir.
  • Yeni kiracıyla yapılan ilk sözleşme ile yenileme sözleşmesi aynı şey değildir. Örneğin taşınmazı 2025'te ilk kez yeni bir kiracıya kiralamak ile 2005'ten beri oturan kiracıyla 2018'de yeniden sözleşme yapmak farklı hukuki durumlardır.
  • Bozma kararı, 39.000 TL'nin onaylandığı anlamına gelmiyor. Yargıtay eksik inceleme nedeniyle bozdu; kira bedelini kendisi belirlemedi. Yeni kira bedeli, bozma sonrası bilirkişi incelemesiyle ortaya çıkacak.
  • "Kira tespit davası her zaman açılabilir" ifadesi, istenen bedelin istenen tarihten itibaren geçerli olacağı anlamına gelmez. Davanın açıldığı tarih, sözleşmedeki artış hükmü ve bildirimler, bedelin hangi dönemden itibaren uygulanacağını etkiler.

Kiraya verenler için pratik çıkarımlar

  • Kira sözleşmesini yenilerken bedeli o günkü emsal ve rayiçlere uygun belirleyin; dayanak olarak emsal ilan ve sözleşme kayıtlarını saklayın.
  • Kira ilişkisinin başlangıç tarihini ve kesintisiz sürdüğünü gösteren belgeleri (eski sözleşmeler, ödeme dekontları) muhafaza edin.
  • Dava açmadan önce, ilişkinizin hangi gruba girdiğini (yeni mi, yenileme mi) bir avukatla netleştirin.

Kiracılar için pratik çıkarımlar

  • Yenileme sözleşmesindeki bedelin rayice uygunluğu artık daha fazla önem taşıyor. Uzun süredir oturuyorsanız, önceki sözleşmeleri ve ödeme kayıtlarını saklayın.
  • "Yeni sözleşme imzaladım, beş yıl başa döndü" varsayımına güvenmeyin; somut durumunuzu bir avukata danışın.

Yatırımcılar için not

Kira getirisine dayalı bir yatırım planlıyorsanız, kira artışının beş yıl boyunca TÜFE ile sınırlı olabileceğini, beşinci yıldan sonra ise emsal kiraya göre güncelleme yoluna gidilebileceğini hesaplamalarınıza katın. Bölgelere göre kira çarpanlarını karşılaştırmak için Ankara analizi sayfamıza ve bölge seçimi rehberimize bakabilirsiniz.

Kaynaklar

Bu konuda birebir danışmanlık ister misiniz?

Bölgesel analiz, uygun portföy ve vatandaşlık süreci için doğrudan iletişime geçin.

Özel Portföye Erişin

Diğer Makaleler